آرشیو مقالات

 

می خواییم براتون از دنیای رنگارنگ و جذاب پارچه ها بگیم .

دنیای بزرگی که هر روزه به تنوع اون اضافه می شه .

ما را دنبال کنید تا شما رو به این دنیای شگفت انگیز ببریم و با تاریخ پارچه ها و انواع اون ها و نحوه نگهداری و شست و شوی و خیلی مطالب دیگه آشنا شیم .

کشور ما از گذشته های خیلی دور پیشتاز در هنر بافندگی پارچه بوده است . اولین پارچه های ایرانی احتمالا در شهر شوش و در حدود شش هزار سال پیش از میلاد یافته شدن و این هنر ارزشمند در دوره های مختلف از تاریخ این سرزمین ، روز به روز کامل تر شد و پیشرفت زیادب کرد ، طوریکه پارچه های مرغوب و زربفت ایرانی در دنیا طرفداران بسیاری داشت و این پارچه ها به نقاط مختلف جهان صادر می شد .

در دوره ی صفویه ، به خاطر غلاقه شاهان صفوی به این رشته ، کارگاه های پارچه بافی زیادی در نقاط مختلف ایران به وجود اومد و شهرهای کاشان ، یزد ، اصفهان و کرمان از مراکز مهم صنعت پارچه بافی اون زمان بودن . ولی کم کم به خاطر ضعف صفویه و وقوع جنگ های زیاد در ایران این هنر رو به تباهی رفت تا اینکه در دوره قاجار ، پارچه های وارداتی کم کم جایگزین این پارچه های ایرانی شدن و به دلیل حمایت نکردن از بافندگان داخلی ، این هنر رو به فراموشی رفت .

متاسفانه این روزا ، این هنر ناب ایرانی ، داره فراموش میشه و اکثر بافنده های این پارچه ها آخرین نسل بافنده ها هستن .

در یزد ، کرمان ، کاشان و چند نقطه دیگر هنوز این کارگاه های سنتی کوچک پارچه بافی با مشکلات زیاد برجا هستن .

امیدواریم که این هنر ایرانی ، دوباره بتونه احیا بشه و ما مصرف کننده های ایرانی بتونیم از پارچه های با کیفیت ایرانی استفاده کنیم .

امروز می خواییم با انواع پارچه ها آشناتون کنیم .

کلا پارچه ها به  دو دسته تقسیم می شن :

دسته اول پارچه های الیاف طبیعی هستن و دسته دوم الیاف مصنوعی که توسط بشر ساخته می شن .

هر کدوم از این پارچه ها معایب و محاسن خودشون رو دارن که در ادامه با اون ها آشنا میشیم .

 

پارچه های الیاف طبیعی هم به سه دسته تقسیم می شن :

  • پارچه هایی که منشا گیاهی دارن
  • پارچه هایی که منشا حیوانی دارن
  • و پارچه هایی که از الیاف معدنی ساخته می شن

پارچه های الیاف طبیعی با منشا گیاهی :

  • الیاف میوه ای مانند لیف نارگیل
  • الیاف ساقه ای مانند کنف ، جوت ، لینن
  • الیاف دانه ای مانند پنبه
  • الیاف برگی مانند کتان ، سیسال

 

پارچه های نخ و پنبه بسیار پرطرفدار و پرکاربرد هستن .

این پارچه ها برای فصل گرم خیلی خنک هستن چون باعث جریان هوا و تنفس بدن می شن و تعرق رو کم می کنن .

این پارچه ها به پوست آسیب نمی رسونن و حساسیت هم ایجاد نمی کنن .

الیاف پنبه ای با دوام هستن . در واقع ، در برابر شست و شوی زیاد ولی اصولی مقاوم هستن .

به دلیل این که این پارچه ها بعد از شستن آب میرن ، باید قبل از برش در آب انداخته بشن . همچنین نسبت به مرغوبیت جنس رنگ پس میدن .

یکی دیگه از معایب پارچه های الیاف نخی اینه که به راحتی چروک می شن .

این پارچه ها بید نمی زنن ، ولی اگر در جای مرطوب و تاریک باشن ، کپک می زنن .

 

پارچه های الیاف طبیعی با منشا حیوانی :

در این نوع پارچه از مو ، کرک و پشم حیوانات استفاده می شه . بعضی از این نوع پارچه ها مثل پارچه های ابریشمی از تارهای کرم ابریشم ساخته می شن .

استفاده از پشم حیوانات برای تهیه لباس به هزاران سال پیش برمی گرده ، و بر اساس یافته های باستان شناسی از خاور نزدیک به اروپا راه یافته است .

پارچه های پشمی انواع مختلفی داره مثل پشم کشمیر ، ماهوت ، شتر و ...

بسته به نوع حیوانی که پشم از اون گرفته می شه ، کیفیت این پارچه ها فرق می کنه . معمولا از پشم گوسفند ، بز ، گاو ، موی اسب ، خرگوش و شتر این پارچه ها تولید می شن . برای مثال پارچه ی پشمی کشمیر که از نوعی بز گرفته می شه ، از مرغوب ترین پشم هاست که بسیار سبک ، ظریف ، گرم و لطیفه . پشم های گاوی ضخامت و خشنی بیشتری دارن .

پارچه های پشمی بیشتر از هر پارچه ای رطوبت را جذب و حرارت را دفع می کنن ؛ در نتیجه لباس های پشمی رطوبت هوا را میگیرن و بدن را گرم نگه می دارن .

پارچه های پشم برای تهیه ی انواع لباس های گرم و لباس های رسمی استفاده میشه . بهتره که برای تهیه ی لباس های پشمی از پارچه ی آستری استفاده بشه تا پارچه به طور مستقیم با سطح پوست تماس پیدا نکنه .

پشم بافتی محکم ، مقاوم و راحت داره و به همین دلیل لباس های پشمی بهترین انتخاب برای روزهای زمستان هستن .

لباس هایی که از جنس پشم گوسفند هستند محکم و با دوام اند و کافی است تنها در هنگام شستن مراقب اونها باشیم و بهتره که با ماده شوینده مخصوص و در دمای 30 درجه شسته بشن .

برای افزایش مقاومت پارچه های پشمی اونو با ماده ی شیمیایی ویسکوز ترکیب می کنن . پارچه های پشم ویسکوز که درصد  پشم بیشتری دارن ، مرغوب تر وگرون تر هستن . این نوع پارچه ها مناسب ترین برای کت و شلوار های مردانه هستن و ظاهر و دوام بسیار خوبی دارن . 

در ادامه بحث الیاف طبیعی با منشا حیوانی میرسیم به الیاف ابریشمی .

الیاف ابریشم یکی از قدیمی ترین الیافیه که در طول تاریخ توسط انسان شناخته شده . ابریشم از درخشندگی بی نظیری برخورداره و همیشه نماد زندگی لوکس بوده و هست .ابریشم به طور طبیعی باعث میشه که بدن در زمستان گرم ، و در تابستان خنک بمونه . الیاف ابریشمی حتی از فولاد محکم تر هستن اما انعطاف پذیری و دراپ نرم این پارچه ا.نن رو به یکی از پرطرفدارترین پارچه ها برای پوشاک تبدیل کرده .

پارچه های ابریشمی دو نوع داره :

یکی ابریشم وحشی و دیگری ابریشم پرورشی ، که نوع پرورشی آن لطلفت و نرمی بیشتری داره .

پارچه ابریشمی از مرغوب ترین پارچه هاست که در تهیه ی لباس رسمی و مجلسی کاربرد زیادی داره .

پارچه های ابریشم طبیعی به نگهداری زیادی نیاز داره . نباید اون رو با آب شست و شو داد و با حرارت اتو کرد . بهتره که با بخار شست و شو و خشک بشه .

ابریشم رنگ پذیری بسیار خوب و طیف رنگی گسترده ای داره .

ابریشم مصنوعی ترکیبی از ابریشم با مواد دیگه هست و شباهت زیادی به ابریشم طبیعی داره .

پارچه های صد در صد ابریشم بسیار گرون هستن و دوام کمتری نسبت به ابریشم مصنوعی دارن . به همین دلیل انواع دیگری از ابریشم های ترکیبی مثل تافته ی ابریشم ، ساتن ابریشم و غیره ساخته شدن که اتفاقا بسیار پرطرفدار هستن .

ابریشم در صورتی که با کیفیت و مرغوب باشه و درصد خلوص بالایی داشته باشه ؛ گرد و خاک را به خود جذب نمی کنه . در نتیجه امکان بروز آلرژی های فصلی را نیز به مقدار قابل توجهی کاهش میده .

استفاده از لباس ها ، ملحفه یا رئتختی هایی به جنس پارچه ابریشم هم می تونه در کم کردن اگزماها و همچنین رفع خارش ناشی از آن کمک کننده باشه . برای تعادل دمای بدن بهتره از لباس هایی با جنس ابریشم استفاده بشه . ملحفه و پیژامه های ابریشمی به طور موثر ناشی از گرما را کاهش می دن و بدن را خنک نگه می دارن .

و اما پارچه با الیاف مصنوعی ...

الیاف مصنوعی به گروهی از الیاف نساجی گفته میشه که توسط روش های خاص و صورت مصنوعی تولید میشن و به طور معمول در طبیعت وجود ندارن ولی ممکنه که ریشه طبیعی داشته باشن .

این الیاف از مواد موجود در طبیعت مثل بعضی از گازها و برخی مواد شیمیایی که منشا معدنی دارن ، تهیه می شن .

این الیاف به دو دسته تقسیم میشن :

  1. بازیافتی مثل ویسکوز
  2. مصنوعی مثل نایلون

بازیافت به معنی دوباره استفاده کردن ، احیاء ، اصلاح و ترمیمه .

در صنعت نساجی ، مقدار زیادی زباله تولید می شه و از اونجا که بازیافت از نظر اقتصادی مقرون به صرفه هست ، در دنیای نساجی طرفداران زیادی داره چون منسوجات ، ترکیبی از الیاف طبیعی زیست تجزیه پذیر و پلاستیک های مصنوعی تجزیه ناپذیر اما قابل بازیافت هستن .

در حال حاظر ، واحدهای پسماند از پوشاک دست دوم و بازمانده های حاصل از تولید پارچه و لباس و پشم دست دوم استفاده می کنن . اگر منسوجات مورد استفاده ، از قبل آسیب جدی ندیده باشن ؛ الیاف با کیفیتی از اون ها به دست میاد .

در حدود 20% از ضایعات پوشاک مصرف شده در کل دنیا به الیاف قابل استفاده در منسوجات تبدیل میشن که این رقم ناچیزی به حساب میاد و باید گسترش پیدا کنه .

الیاف بازیافتی دوستدار محیط زیست هستن چون در فرایند تولید اون ها از حداقل انرژی ، آب ، مواد اولیه استفاده شده و همجنین قابل بازیابی یا مصرف مجدد و بادوام هستن و فرایند تولید اون ها با آلودگی کمتری همراه است .

پارچه های ساخته شده از الیاف خاک قهوه (تفاله) ، جلبک دریایی ، برگ های آناناس یا بطری های پلاستیکی بازیافتی برای آینده صنعت مد پایدار بسیار مهم هستن .